Lise Bitmeden Yapman Gerekenler
Lise öğrencilerine yıllardır aynı soruyu soruyorum:
“Bittiğinde geriye ne kalacak?”
Çoğu ilk başta notlardan, sınavlardan, ortalamalardan bahsediyor.
Ama yıllar sonra dönüp baktıklarında şunu fark ediyorlar:
Liseyi anlamlı yapan şey, sınavlar değil; orada cesaret edip yaptıkların.
Bu yazı, hem öğrencilerimin birebir anlattıklarından hem de bir eğitimci olarak defalarca şahit olduğum gerçeklerden oluşuyor.
1. Okulun dışına çıkmadan okul bitmez
Lise çoğu öğrenci için sadece bir bina gibi yaşanıyor.
Oysa hayat, okul kapısından çıkınca başlıyor.
Lisede bir etkinliğe gitmek, başka bir şehre yolculuk yapmak, bilmediğin insanlarla aynı ortamda bulunmak…
Bunların hiçbiri “network kurmak” için yapılmaz.
Merak ettiğin için yapılır.
Ama yıllar sonra fark edersin ki:
Bugün hayatında olan birçok insan, o “tesadüfen gittiğin” yerlerden çıkmıştır.
2. Kulüp yoksa, kurabilirsin
“Bizde kulüp yok.”
“Kim ilgilenecek ki?”
“Kim izin verir?”
Bunları çok duydum.
Ama şunu da gördüm:
Okul sistemi bazen boş kalır.
Ve o boşluğu öğrenci doldurur.
Kulüp kuran öğrenciler, bir etkinlikten çok daha fazlasını öğrenir:
sorumluluk almayı, insanlarla çalışmayı, vazgeçmemeyi.
Bu yaptıkların CV’ye değil,
karakterine yazılır.
3. İngilizce mükemmel olunca değil, konuşunca gelişir
İngilizceyi geliştiren şey zeka değil.
Cesaret.
Hata yaparak konuşan ilerliyor.
“Biraz daha öğreneyim” deyip susanlar, yıllarca bekliyor.
Bir eğitimci olarak net söyleyeyim:
Bugün Erasmus, yurtdışı, proje, gönüllülük hayali kuran öğrencilerin ortak noktası mükemmel İngilizce değil.
Utanmamış olmaları.
4. TÜBİTAK gözünde büyümesin
Birçok öğrenci şunu düşünüyor:
“Benden daha iyiler yapıyor.”
Doğru.
Ama bu, senin yapamayacağın anlamına gelmiyor.
Lisede denemeyen öğrenciler, yıllar sonra hep aynı cümleyi kuruyor:
“Keşke deneseydim.”
Bugün elinde yapay zekâ var.
Danışabileceğin öğretmenler var.
Kaybedecek hiçbir şey yok.
5. Yarışmaya gir, ödüle odaklanma
Yarışmaya girince madalya gelmeyebilir.
Ama tanıştığın insanlar gelir.
Özgüven gelir.
Yolunu açacak bağlantılar gelir.
Hayat çoğu zaman ödülle değil,
insanlarla ilerler.
6. Liseyi ilişkiler üzerinden büyütme
Lisede her şey çok büyük görünür:
Kim kime baktı, kim kiminle konuştu, kim kimi dışladı…
Geçiyor.
Geçmeyen şey şudur:
Ne yaptığın.
Liseyi anlamlı yapan şey,
hangi grupta olduğun değil;
kendin için ne ürettiğin.
7. İlgin neyse, ciddiye al
Resim mi çiziyorsun? Sergi aç.
Şarkı mı söylüyorsun? Koro bul.
Spor mu yapıyorsun? Turnuvaya katıl.
Madalya almak zorunda değilsin.
Ama o cesaret, seni bir üst hayata taşır.
Bir öğrencinin ilgi alanını ciddiye alması,
kendini ciddiye almaya başlamasıdır.
Son söz: Lise geçer, yaptıkların kalır
Liseyi sevmek zorunda değilsin.
Sistem yorucu olabilir, dersler sıkıcı olabilir.
Ama şunu unutma:
Lisede yaptıkların, geleceğini sessizce kurar.
Bir gün bitecek.
Ve şu sorular gelecek:
- Şimdi ne yapacağım?
- Nereden başlayacağım?
- Yurtdışı, gönüllülük, staj, proje… hangisi?
Cevap, bugünden attığın küçük ama cesur adımlarda saklı.